Het Waarom Meisje

woensdag 4 maart 2015

‘Het Waarom Meisje’ is het eerste boek van presentatrice en columniste Zarayda Groenhart, waarover ze zelf zegt: “Bam. Maskers af en bloedeerlijk worden. In een keer kwamen de woorden vanzelf. Het werd geen roman, maar mijn eigen verhaal over seksueel geweld. Op een manier zoals ik het nog nooit verteld had.” In het boek is Zarayda openhartig in gesprek met haar vader. En geeft Groenhart een kijkje achter de schermen van wat ze meemaakte aan vooroordelen op de werkvloer.

“Vind jij het niet vreemd dat ik in dit gekke beroep terecht ben gekomen?

Er zijn dagen dat ik het zelf ronduit bizar vind. Ik weet dat je niet zo vaak naar mijn programma over seks en drugs kijkt. Je zegt er niets over, maar wanneer ik je ernaar vraag, verschijnt je grote frons. In alle eerlijkheid geef ik toe dat ik best wat afleveringen maakte waarvan ik het geen drama vind dat je ze nooit zag. Ik deed het meer voor mezelf dan voor een ander. Mijn hele leven is een afweging tussen wat ik denk dat ik moet doen en wat ik zelf graag wil. Een van de mannen die wel commentaar leverde terwijl jij stil bleef, is Pelle. Een invloedrijke man bij de zender waar ik werkte. Pelle is een persoon waar jij niet naar zou omkijken maar voor wie ikzelf een beetje bang was. Want heb ik je verteld dat Pelle me ooit vroeg wat voor soort Surinamer ik was? Nog voor dat ik antwoord kon geven had hij zijn eigen conclusie al getrokken: ‘Je bent een beetje een nepnegerin, niet? Donkergekleurd maar erg aangepast. Het zou zoveel leuker zijn als je een klein Tante Esje was. Dat zou zoveel beter te plaatsen zijn.’

Volgens Pelle was het de kijker onduidelijk wat voor soort vlees ze met mij in de kuip hadden. Als de kijker je niet begreep, konden ze zich niet aan je hechten. Jij zegt altijd dat niemand jou kan discrimineren. Dat niemand je kan vertellen wat je wel of niet bent. Wie of wat je bent is voor jou kraakhelder. En geen witmang kan jou iets vertellen wat je zelf nog niet wist. Jij had Pelle waarschijnlijk met de grond gelijk gemaakt door hem te vragen wat voor soort homo hij was. Of hij een top of een bottom was. Of hij zich in darkrooms laat verwennen door vreemdelingen zonder condooms. Jij hebt de aanval altijd als de beste verdediging gezien. Ik heb me er altijd over verwonderd hoe je dat toch deed. En wat het je uiteindelijk gekost heeft in dit leven. Ik heb wel je stellige overtuiging dat niemand bepaalt wie je mag zijn een heel eind met me mee kunnen dragen. Maar het was zo rond de tijd dat ik bij de televisie ging werken dat alles anders werd. Toen was er ineens een grote groep mensen die ook een beetje mee mocht bepalen wie of wat ik was. Of ik leuk was, of ik knap was of misschien te dik of te dun. Of ik goed was in mijn werk, of pretentieus of oppervlakkig. Intelligent of juist een beetje dom.

Die groep die mij soms anders beziet dan ik mezelf zie, bestaat uit best veel mensen. Ze zijn in de meerderheid. En volgens allerlei wiskundige wetten (jij weet meer van wiskunde dan ik) heeft de meerderheid altijd een bepaalde zwaartekracht. Of is het zo dat wij zelfs die wetten naast ons neer mogen leggen om de hele wereld naar onze hand te zetten? En als dat zo is, en wij dus alles zelf mogen bepalen, hoe komt het dan dat ons de allerergste dingen zijn overkomen?”

Zarayda is niet de enige die met vooroordelen op de werkvloer te maken heeft. Op haar website ‘The Why Girl’ interviewt ze filmmaker Shamira Raphaela: zij geeft een in-dept kijkje achter de schermen van Hilversum en vertelt openhartig over hoe vooroordelen en racisme maakten dat zij haar film (die nu internationaal succesvol is) bijna niet gemaakt kon worden. Dit interview beluister je hier.